خانه - اخبار - آداب حمام در طب اسلامی،معماری حمام های سنتی ایران

آداب حمام در طب اسلامی،معماری حمام های سنتی ایران

حمام، در طب اسلامی هندسه ی خاصی دارد که دارای ۴ بخش است و بر اساس چهار طبع بدن طراحی شده است:

۱- اطاق اول؛ سرد و خشک.

۲- اطاق دوم؛ سرد و مرطوب

۳- اطاق سوم؛ گرم و تر

۴- اطاق چهارم؛ گرم و خشک.

 که به ترتیب باید وارد هر یک از این اطاق ها شد.

فواید حمام

۱- یکی از پیشگیری ها و درمانهای جامع در طب شیعی، حمام است.

۲- نرم کردن اعصاب

۳- درمان غلبه بلغم

۴- نشسته حمام کردن پیازچه های مو  را تقویت میکند.

نکته ۱: اساس یک سوم بیماریها از بلغم (سردی مزاج) بوده و حمام نیز درمان بلغم است.

نکته ۲: خاصیت درمانی، در حمام بسیار گرم حاصل میشود.

مقدار حمام رفتن

– حداقل؛ یک روز در میان

– حداکثر؛ هفته ای یک بار.

نکته ۱: هر روز حمام رفتن بدن را لاغر میکند، یک روز در میان حمام رفتن بدن را چاق میکند.

نکته ۲: هر روز حمام رفتن نهی شده است مگر در صورتی که انسان ناچار باشد، مثلا برای لاغر شدن.

زمان رفتن به حمام

۱- در حال سیری و پر بودن شکم به شدت نهی شده است.

۲- به صورت ناشتا رفتن نیز خوب نیست و باید مقداری غذا داخل شکم باشد.

نکته: حمام رفتن در حالت کاملا سیر بودن یا با معده کاملا خالی خط قرمز است و بشدت نهی شده است.

حمام کردن یکی از درمان های اصلی برای بیماری هاست. همچنین باعث دفع مواد زائد بدن و پاکسازی آن می شود و بدین طریق موجب سلامتی و پیشگیری از بیماریهاست. حمام کردن برای دفع فضولات بدن لازم است .

اما توجه داشته باشید منظور از حمام دوش گرفتن چند دقیقه ای نیست! در ادامه با حمام کردن صحیح و تدابیر آن آشنا خواهید شد.

– منظور از حمام جای بسیار گرم است و به جایی که گرم نباشد حمام نمیگویند.

 

توصیه ها

۱- نباید یکباره از جای سرد به جای گرم و از جای سرد به جای گرم وارد شد بلکه باید بدن آماده ی تغییر باشد؛ همچنین درجه آب را نباید بصورت ناگهانی از گرم به سرد یا بالعکس تغییر داد. به همین علت توصیه شده که انسان قبل از وارد شدن به حمام باید ۵ جرعه آب گرم بنوشد و پنج کف آب گرم روی سر بریزد. این عمل برای پیشگیری از سردرد هم این کار بسیار خوب است.

۲- برای پیشگیری از کک و مک و جوش، قبل از وارد شدن به حمام باید بدن را با روغن مالی کرد (روغن بنفشه پایه زیتون بهتر است)

۳- نوره کشیدن بدن؛ هر ۱۵ روز یکبار (نوره اسلامی (واجبی) بجای تیغ، مؤکد است.)

۴- خضاب کردن بدن با حنا

۵- در کانون اول ماه های رومی (دسامبر: از ۱۰ آذر تا ۱۰ دی) حمام رفتن و همبستری باید کم شود.

۶- برهنه شدن کامل در حمام خصوصی اشکالی ندارد.

نکته ۱: روایات ازبرهنه شدن در جایی که بیننده ای است نهی کرده اند.

نکته ۲: ورود از آب گرم به سرد و بالعکس که در استخرها رایج است بسیار خطرناک میباشد

معماری حمام های سنتی ایران

حمام های سنتی ایرانی بسیار هوشمندانه ساخته می شدند. در طراحی ساختمان حمام ها با ایجاد راهرویی پیچ درپیچ در حدفاصل دهلیز و ورودی حمام با تعدیل تفاوت دمای سرد بیرون و دمای گرم داخل، مانع از سرماخوردن مراجعان می شدند این حمام ها در مسیر گذر آب روان ساخته می شدند که خروجی فاضلاب آن ها در نظر گرفته شود ،چون مصرف آب در حمام زیاد بود.

دراغلب حمام ها مسیر دسترسی به بنای اصلی حمام با طراحی های جالبی صورت می گرفت. هر فضا به وسیله راهرو هشتی مانند از فضای دیگر جدا می شد تا دما و رطوبت هر فضا نسبت به فضای مجاور تنظیم گردد به این صورت از ورود ناگهانی هوای سرد جلوگیری می کردند بنابراین عامل مهمی که در بنای حمام تاثیر داشت تنظیم و حفظ دما و گرمایش بود.
عناصر تشکیل دهنده حمام ها

ورودی

بینه یا سربینه: این فضا به وسیله تعدادی پله که از سطح اصلی گذر پایین تر بود با راهرو ورودی ارتباط می یافت. فضای سربینه جایگاهی بود برای در آوردن لباس و نشستن و مانند سکویی دور تا دور فضا را فرا گرفته بود.

میان در

ارتباط سر بینه با گرم خانه از طریق میان در انجام می شد این دالان نیز به منظور جلوگیری از به هدر رفتن گرمای داخل گرم خانه پرپیچ و خم و باریک و دارای سقف کوتاهی بود،سرویس بهداشتی هم همانجا بود.

گرم خانه

بعد از میان در به فضای گرم خانه می رسیم. درگوشه ای ازاین فضا محل تمیز کردن سر و بدن بود خزینه آب گرم قرار داشت. خزینه فضای حوض مانند با آب گرم بود که ابعاد آن متناسب با بزرگی و کوچکی حمام از ۱۲ الی ۲۵ متر مربع بود و معمولا یک دریچه کوچک از این فضا رو به گرمخانه قرار داشت تا مردم بتوانند وارد خزینه شوند. فضای گرم خانه به دلیل حرارتی که از زیر حمام به آن می رسید همیشه گرم بود. به علاوه چون دیوارهای جانبی حمام تکیه بر خاک داشتند و با هوای بیرون مرتبط نبودند.

جهت اطلاع بیشتر:

http://www.eslamteb.com/2351/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *